Böyük Britaniyada uçuş gecikməsi: EU261-dən fərq nədir?

Böyük Britaniya, Avropa İttifaqından çıxdıqdan sonra EU261-i demək olar eyni məntiqlə, amma öz yerli qanunu kimi saxladı - nəticədə iki oxşar, amma rəsmən ayrı rejim mövcuddur, hər birini ayrı orqan icra edir. Bu yazıda konkret kompensasiya rəqəmini yazmırıq, çünki məbləğ mexanizmi dəyişə bilər və köhnə rəqəm sizi yanlış istiqamətə apara bilər - əvəzində hansı halda hansı rejimin tətbiq oluna biləcəyini göstəririk.

Brexit nə dəyişdi

Birləşmiş Krallıq 2020-ci ildə Avropa İttifaqından rəsmən çıxdı, keçid dövrü 2021-ci ilin əvvəlində sona yetdi. Həmin tarixdən etibarən ölkə, o vaxta qədər tətbiq olunan Avropa hava sərnişin hüquqları qaydasını öz daxili qanunvericiliyinə köçürdü - mətn demək olar eynidir, amma artıq Avropa İttifaqının deyil, Böyük Britaniyanın öz orqanı tərəfindən yenilənir və icra olunur.

UK rejimi hansı uçuşlara tətbiq olunur

Mexanizm EU261-ə bənzəyir: Böyük Britaniyadaki bir hava limanından yola çıxan uçuş, aviaşirkətin haradan olduğuna baxmayaraq, adətən bu rejimin əhatəsinə düşür. Böyük Britaniyaya gələn uçuş üçün isə, uçuşu həyata keçirən aviaşirkətin Britaniya və ya Avropa lisenziyalı olması adətən şərtdir - kənar bir aviaşirkətlə xarici bir şəhərdən Britaniyaya uçsanız, bu rejim hər zaman tətbiq olunmaya bilər.

EU261 ilə oxşarlıq və fərq

İkisi də eyni kökdən gəldiyi üçün əsas məntiq oxşardır: gecikmənin səbəbi, müddəti və uçuş məsafəsi nəticəni müəyyən edir. Fərq, icra orqanındadır - Böyük Krallıqda şikayət Civil Aviation Authority-ə (CAA) yönəlir, Avropa İttifaqı daxilində isə hər ölkənin öz milli orqanına. Zaman keçdikcə iki rejim fərqli tərəflərə doğru yenilənə bilər, ona görə ikisini eyni sənəd kimi düşünmək səhv olardı.

Kompensasiya məbləği niyə burda yazılmır

Məbləğ uçuş məsafəsinə və gecikmənin neçə saat olduğuna görə pilləli şəkildə müəyyənləşir, və bu pillələr zaman-zaman yenilənə bilər. Hər hansı bir rəqəm yazsaq, bir qisim oxucu üçün səhv, digəri üçün köhnəlmiş olardı. Əvəzində: məbləği CAA-nın öz rəsmi səhifəsindən və ya aviaşirkətin sərnişin hüquqları bölməsindən yoxlayın - bunlar yeniləndikdə siz də dərhal doğru rəqəmi görürsünüz.

Hansı gecikmələr ümumiyyətlə əhatə olunur

Hər gecikmə kompensasiya demək deyil - rejim, gecikmənin müəyyən saatdan çox olmasını və aviaşirkətin “nəzarətində olan” bir səbəbdən yaranmasını şərt qoyur. Qısa gecikmələr və ya aviaşirkətin nəzarətindən kənar hallar (aşağıda izah olunur) adətən əhatə olunmur. Konkret saat həddini yenə CAA-nın öz səhifəsindən yoxlamaq lazımdır, çünki bu həd də rejimin pillələrindən biridir.

Üç ssenarini yan-yana qoysaq

Ssenari	Hansı rejim nəzərdən keçirilir	Kim icra edir
Britaniya hava limanından yola çıxış	UK rejimi	CAA (Böyük Britaniya)
Avropa hava limanından Britaniyaya uçuş	Çıxış ölkəsinin rejimi adətən tətbiq olunur	Çıxış ölkəsinin milli orqanı
Britaniyaya kənar ölkədən, kənar aviaşirkətlə	Heç biri tətbiq olunmaya bilər	-

London istiqamətli marşrut üçün praktik misal

Marşrutunuzda London mərhələsi varsa, həlledici sual “gecikmə harada baş verdi” sualıdır, “hara gedirsiniz” sualı deyil. Londondan yola çıxan son mərhələ gecikibsə, UK rejimi nəzərdən keçirilir. Əvvəlki mərhələ (məsələn Bakıdan Avropaya) gecikibsə, həmin mərhələnin öz qaydası (aviaşirkətin lisenziyasına görə) ayrıca qiymətləndirilir - ikisi bir ərizədə birləşmir.

Texniki səbəb istisnası

Hər iki rejimdə, aviaşirkətin nəzarətindən kənar hesab edilən səbəblər (hava şəraiti, təhlükəsizlik riski, hava nəzarəti tətili kimi hallar) kompensasiyanı istisna edə bilər. Bu, “bizim günahımız yoxdur” kimi sadə bir bəyanat deyil - konkret kateqoriyalara bölünür və mübahisə mövzusu ola bilər, ona görə gecikmə elanındaki səbəbi diqqətlə oxumaq, şikayətin əsasını formalaşdırır.

Qayğı hüququ kompensasiyadan ayrıdır

Pul kompensasiyasından tamam ayrı bir hüquq da var: gecikmə müəyyən müddəti keçəndə aviaşirkət sərnişinlərə yemək, içki, lazım gələrsə gecələmə və əlaqə vasitəsi təmin etməlidir - bu, “qayğı hüququ” adlanır və texniki səbəb istisnası olsa belə adətən qüvvədə qalır. Bir çox sərnişin bunu bilmir və gecikmə zamanı özü xərc çəkir, halbuki bu xərcləri sonradan tələb etmək mümkün ola bilər.

Uzun gecikmədə yenidən marşrutlaşdırma seçimi

Gecikmə kifayət qədər uzun olduqda, sərnişinə adətən iki seçim təklif olunur: başqa uçuşla yenidən marşrutlaşdırma və ya bilet pulunun geri qaytarılması. Bu seçim, yuxarıda izah etdiyimiz pul kompensasiyasından ayrı bir haqdır - ikisi eyni vəziyyətdə birgə tələb oluna bilər. Hansı seçimin sizin üçün məntiqli olduğunu müəyyənləşdirmək, qalan səyahət planınızdan asılıdır.

Tələb necə irəli sürülür

Adi yol, əvvəlcə aviaşirkətin öz sərnişin hüquqları və ya şikayət bölməsinə birbaşa müraciət etməkdir. Cavab qənaətbəxş olmazsa, CAA-nın öz şikayət prosesinə və ya təsdiqlənmiş alternativ həll orqanına keçmək mümkündür. Bütün mərhələlərdə bilet təsdiqi, PNR və gecikmə elanının vaxtı sənəd kimi lazım olur.

İstanbul üzərindən Avropaya gedəndə fərqli sual

Marşrutunuz Britaniya deyil, İstanbul üzərindən Avropaya gedirsə, tətbiq olunan rejim tam fərqlidir. EU261 İstanbul üzərindən Avropaya tətbiq olunurmu? yazımızda bu ssenarini ayrıca izah etmişik - iki yazını qarışdırmayın, çünki icra orqanı və şərtlər fərqlidir.

Sənədləri saxlamaq

Gecikmə sənədi, bordinq kartı, PNR-in özü - bunların hamısını saxlamaq, sonradan şikayət prosesini asanlaşdırır. PNR-in harada yazıldığını izah etdiyimiz yazıda bu kodun formatını və tapılma yollarını göstərmişik, istənilən aviaşirkət üçün məntiq eynidir.

Gecikmə zamanı əlaqəni kəsməyin

Şikayət prosesi onlayn formalarla aparılır, bəzən foto yükləmək tələb olunur - bunların hamısı stabil internet tələb edir, halbuki hava limanı wifi-si sıx saatlarda hər zaman işləmir. Uçuşdan əvvəl telefonunuza eSIM quraşdırsanız, gecikmə zamanı da, sonrakı şikayət prosesində də əlaqəniz kəsilmir.

Tətbiqi haradan qurmaq olar

Quraşdırma evdə, sakit wifi üzərində edilməlidir. Quraşdırma bələdçilərimizdə telefon modelinizə uyğun addımlar göstərilib, uçuşa minmədən əvvəl tamamlamaq üçün kifayət qədər sadədir.

Son tövsiyə

Böyük Britaniya rejimi EU261-in davamı kimi görünsə də, 2021-ci ildən etibarən rəsmən ayrı bir qanundur, ayrı orqan tərəfindən icra olunur. Konkret məbləği həmişə CAA-nın öz səhifəsindən yoxlayın. Qiymət səhifəmizdən uyğun data paketini seçib, gecikmə zamanı da əlaqəni hazır saxlaya bilərsiniz.